Bir kez Allah dese aşk ile lisân - Allah Adın Zikr Edelim Evvelâ | Süleyman Çelebi Şiiri ve Allah Zikri

Allah Adın Zikr Edelim Evvelâ | Süleyman Çelebi Şiiri ve Allah Zikri

Allah adını anmak, müminin hayatında yalnızca bir söz söylemek değil; gönlü asıl sahibine çevirmek, işe bereketle başlamak ve kalbi zikrullah ile diriltmektir. Türk-İslam edebiyatının en kıymetli isimlerinden Süleyman Çelebi’nin bu meşhur şiiri de tam olarak bu hakikati hatırlatır.

Bu güzel metinde Allah adının bereketi, tevhidin nuru, salât u selâmın kıymeti ve kulun gönül dünyasında zikrin açtığı yol derli toplu bir şekilde dile getirilir. Aşağıda şiirin tam metnini okuyabilir, ardından eklediğimiz Allah zikri videosunu dinleyebilirsiniz.

Kısa not: Bu sayfada yer alan şiir, klasik üslubuyla korunmuştur. Eski söyleyişler metnin ruhunu taşıdığı için mümkün mertebe aslına sadık bırakılmıştır.

Allah Adın Zikr Edelim Evvelâ

Allâh adın zikr edelim evvelâ
Vâcib oldur cümle işde her kula

Allah adın her kim ol evvel ana’
Her işi âsân eder Allah ana

Allâh adı olsa her işin önü
Hergiz ebter olmaya ânın sonu

Her nefesde Allâh adın de müdâm
Allah adıyla olur her iş tamâm

Bir kez Allâh dese aşk ile lisân
Dökülür cümle günâh misl-i hazân

İsm-i pâkin pâk olur zikr eyleyen
Her murâda erişir Allâh diyen

Aşk ile gel imdi Allâh diyelim
Derd ile göz yaş ile âh edelim

Ola kim rahmet kıla ol pâdişâh
Ol Kerîm ü ol Rahîm ü ol ilâh

Birdir ol birliğine şek yokdurur
Gerçi yanlış söyleyenler çokdurur

Cümle âlem iken Ol var idi
Yaradılmışdan Ganî Cebbâr idi

Var iken Ol yôğ idi ins ü melek
Arş u ferş ü ây u gün hem nüh-felek

Sun’ ile bunları Ol vâr eyledî
Birliğine cümle ikrâr eyledi

Kudretin ızhâr idüp hem Ol Celîl
Birliğine bunları kıldı delîl

Ol dedi bir kerre var oldû cihân
Olma derse mahv olur ol dem hemân

Bâri ne hâcet kılavuz sözü çok
Birdir Allâh ondan artık tanrı yok

Haşre dek ger denilirse bû kelâm
Nice haşr ola bu olmaya tamâm

Pes Muhammed’dir bu varlığa sebeb
Sıdk ile ânın rızâsın kıl taleb

Ger dilersiz bûlasız oddan necât
Aşk ile derd ile edin es-Salât

Ey azîzler işte başlarız söze
Bir vasiyyet kılarız illâ size

Ol vasıyyet kim derim her kim tuta
Misk gibi kokusu canlarda tüte

Hak teâlâ rahmet eyleye anâ
Kim benî ol bir duâ ile anâ

Her ki diler bu duâda bûluna
Fâtiha ihsân ede ben kuluna

— Süleyman Çelebi

Şiirin Özeti ve Mânâsı

Bu şiirin özü şudur: Kul, işine Allah adıyla başladığında bereket bulur. Allah’ın adını diline ve gönlüne alan kimse, yalnız bir söz söylemiş olmaz; tevhidi, teslimiyeti ve kulluğu tazelemiş olur. Şiirde hem Allah Teâlâ’nın birliği, hem O’nun ezelî ve ebedî oluşu, hem de Resûlullah Efendimiz’e salât u selâmın gerekliliği açıkça işlenmektedir.

“Allâh adın zikr edelim evvelâ” sözü, bir bakıma müminin hayattaki usûlünü öğretir. Yani işe gafletle değil, zikirle; dağınıklıkla değil, besmele ve niyetle başlamak gerekir. Böyle olunca kalp sükûn bulur, iş düzen bulur, gönül de yönünü yeniden Rabbine çevirir.

Metnin ana temaları: zikrullah, tevhid, Allah adının bereketi, salât u selâm, dua, rahmet ümidi ve manevî edep.

Şiirde Geçen Bazı Kelimeler

Vâcib: Gerekli, yapılması icap eden.

Ebter: Sonucu kesik, bereketsiz kalan.

Müdâm: Daima, devamlı olarak.

İsm-i pâk: Allah’ın temiz ve mübarek ismi.

Ganî: Hiçbir şeye muhtaç olmayan.

Cebbâr: Kudret ve hâkimiyet sahibi olan.

İns ü melek: İnsanlar ve melekler.

Arş u ferş: En yüce âlem ve yer âlemi.

Nüh-felek: Dokuz felek, klasik kozmoloji ifadesi.

Necât: Kurtuluş, selâmet.

Süleyman Çelebi Kimdir?

Süleyman Çelebi, klasik Türk-İslam edebiyatının en meşhur isimlerinden biridir. Özellikle Vesîletü’n-Necât yani halk arasında bilinen adıyla Mevlid ile tanınmıştır. Allah sevgisi, Peygamber muhabbeti ve dinî hakikatleri sade ama tesirli bir dille anlatışı, onu asırlardır gönüllerde diri tutmuştur.

Şiirin Ardından Allah Zikri

Bu güzel mânâların ardından gönlü Allah zikriyle meşgul etmek isteyenler için aşağıdaki videoyu da ekliyoruz. Sessiz bir vakitte dinleyebilir, kalben eşlik edebilirsiniz.

Videoyu YouTube Üzerinden İzlemek İçin: Allah Zikri Dinle

Sık Sorulan Sorular

Allah adın zikr edelim evvelâ ne demektir?

Bu ifade, her işe Allah’ın adını anarak başlamayı ve gönlü zikrullah ile diri tutmayı öğütler.

Bu şiir kime aittir?

Bu meşhur şiir Süleyman Çelebi’ye aittir. Klasik dinî edebiyatımızın sevilen metinlerinden biridir.

Şiirde verilen ana mesaj nedir?

Ana mesaj, Allah’ı zikretmenin bereketi, tevhidin esası ve salât u selâmın kıymetidir.

Bu sayfadaki video ne içeriyor?

Sayfada yer alan video, Allah zikri dinlemek isteyenler için eklenmiş bir zikrullah videosudur.

Bu şiir neden hâlâ çok sevilir?

Çünkü Allah sevgisini, tevhidi ve kulluk edebini sade ama tesirli bir dille anlatır. Asırlardır gönüllerde yer etmesinin sebebi de budur.

Yazar notu: Bu sayfa, klasik bir manevî metni daha derli toplu ve istifadeye açık hale getirmek için hazırlanmıştır. Şiirin ruhunu koruyarak, günümüz okuyucusuna daha faydalı olacak kısa açıklamalar eklenmiştir.